Κυριακή, 9 Φεβρουαρίου 2014

Περιμένοντας ακόμα την "αλλαγή" (back to 80s)

12 Σεπτεμβρίου 1981. Σαράντα χιλιάδες μαλλιάδες, ροκάδες, φρικιά, χεβυ μεταλλάδες, πανκιά, μοϊκανοί, new wave, φλώροι, καρεκλάδες κτλ. διψασμένα για μια έστω πολιτισμική αλλαγή στο βασίλειο του συντηρητισμού που αυτοαποκαλείται "ελληνική δημοκρατία" πλημμυρίζουν το γήπεδο της Νέας Φιλαδέλφειας να αποθεώσουν τον μεγάλο Ιρλανδό κιθαρίστα στο απόγειο της δόξας του.
 
 Το εισιτήριο των 500 δραχμών ήταν πολύ ακριβό για πολλά "παιδιά της γειτονιάς" που ήθελαν να πάρουν γεύση από τον σπάνιο στην Ελλάδα καρπό του ροκ (είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τη συναυλία των Rolling Stones το 1967, λίγο πριν την χούντα, και μέχρι το 1980 και τους Police στο Σπόρτινγκ δεν είχε γίνει ούτε μια συναυλία γνωστού ξένου συγκροτήματος στην Ελλάδα). Οι "τζαμπατζήδες" δίνουν την αφορμή που χρειάζονταν τα ΜΑΤ για να διαλύσουν με δακρυγόνα την συναυλία, να κυνηγήσουν τον κόσμο στα γύρω στενά και να συλλάβουν αρκετά ταραχοποιά στοιχεία.


Το ροκάς ακόμα τότε ήταν συνώνυμο του σημερινού "αναρχικός", ήταν από μόνο του μια ποινική κατηγορία. Αρκούσε το περίεργο ντύσιμο και το λίγο πιο μακρύ μαλλί (δεν συζητάμε για τη μοϊκάνα) για αποβολή από το σχολείο, για να σε συζητάει η γειτονιά, για να σε σταματάνε και να σε ψάχνουν συνεχώς οι μπάτσοι. Μόνο κάποιοι μοντς είχαν την δυνατότητα να ξεγλιστρήσουν λόγω εμφάνισης από το γράμμα του νόμου, χωρίς φυσικά να μετατρέπονται σε "δηλωσίες:

 "Στα επεισόδια της συναυλίας των Steppenwolf στην Θεσσαλονίκη πιάσανε και πολλούς μοντς. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου τους είδε κυριλέ ντυμένους και τους είπε: 'Εσείς φαίνεστε καλά παιδιά, τυχαία θα βρεθήκατε εκεί μέσα...', 'μπα ξέραμε τι κάναμε' αποκριθήκαν οι μοντς".
(Γιώργος Τουρκοβασίλης/Τα ροκ ημερολόγια-ελληνική νεολαία και ροκ εν ρολ, σελ. 28)

Ευτυχώς μετά από λίγες μέρες θα έβγαινε το ΠΑΣΟΚ, που θα έφερνε την αλλαγή, θα νομιμοποιούσε το ροκ και όχι μόνο, όπως διηγείται κι ένας αντιεξουσιαστής της εποχής που είχε ποινικό μητρώο για "αντίσταση κατά της αρχής":

"Άτομο του χώρου και αυτό, έλεγε, ότι το ΠΑΣΟΚ, μαζί με την αλλαγή του θα φέρει και την Ελευθερία, θα αφήσει ελεύθερο το 'μαύρο' και την μαριχουάνα, θα ζούμε καλύτερα δεν θα βαράνε οι μπάτσοι τον κόσμο, ούτε θα φυλακίζουν άνθρωπο για τις ιδέες του. Γενικά, μου λέει, ο Ανδρέας είναι σαν κι εμάς."
Μανόλο (Μανώλης Βάγιας)/ ''Οι κοινωνικοί αγώνες του αντιεξουσιαστικου κινήματος την 8ετια του ΠΑΣΟΚ 1981/1989, σελ. 9
Τελικά ο σύντροφος Αντρέας δεν εξηγήθηκε καλά στους ροκάδες. Τα έτη 1981-1984 -ενώ αποτελούν γενικά περίοδο κοινωνικής ειρήνης και αύξησης της καταναλωτικής δύναμης της μικροαστικοποιημένης εργατικής τάξης- ο νο1 εσωτερικός εχθρός παραμένει η ροκ νεολαία και η αντικουλτούρα της. Οι πρώτες καταλήψεις στα Εξάρχεια εκκενώνονται ταχέως, ειδικό ασφαλίτικο σώμα (ΜΕΑ) φτιάχνεται για την αντιμετώπιση των αναρχοφρικιών των Εξαρχείων, οι συναυλίες όλων αυτών εξακολουθούν να θεωρούνται ημιπαράνομες:

Ο Σπύρος τραγουδούσε παλιά σε πανκ συγκρότημα τους SOLDIERS OF ANARCHY, παλιότερο σχήμα των EX-HUMANS. Σε μια 'ιστορική' συναυλία στο Γκύζη, άνοιξη του 82, βγήκε και τραγούδησε τον 'στρατιώτη', κι ήταν η πρώτη φορά που ακουγόταν σε μεγάλο ακροατήριο ελληνικός στίχος αναρχοπανκ εναντίον του πολέμου και του στρατού. Η συναυλία διαλύθηκε από την  αστυνομία. (...) Μόλις είπα το 'Στρατιώτη' λέω τώρα δεν με νοιάζει, τέλειωσα ας πέσει η σκηνή να με πλακώσει. Μπαίνει μέσα η Αστυνομία, πιάνει τον ένα, πιάνει τον άλλον, να φεύγουμε από τα παράθυρα εμείς και να μας κυνηγάνε, να μας στήνουν μπλόκα στους δρόμους οι γκυζιώτες..."
(Γ. Τουρκοβασίλης, ό.π., σελ. 35)

Για να τα πούμε όλα, το ΠΑΣΟΚ μπορεί από την μια πλευρά να συνέχισε το κυνηγητό των ροκάδων και των πανκηδων, αλλά από την άλλη διοργάνωσε τη μεγάλη συναυλία "Rock in Athens" τον Ιούλιο του 1985 στο Καλλιμάρμαρο, βγάζοντας το ροκ από την ημιπαρανομία και ανοίγοντας τον δρόμο για την ένταξη του στη lifestyle εμπορευματική κανονικότητα που θα ακολουθούσε. Η προλεταριακή αμφισβήτηση των "ντου", του "μπάχαλου" και του κραξίματος πανκ αστέρων δεν έλειψε ("αυτό το εισιτήριο θα γίνει κοιμητήριο", ήταν το κυρίαρχο σύνθημα), αλλά αυτή τη φορά η διαφορά ήταν ότι παρενέβη πυροσβεστικά ο ίδιος ο υφυπουργός Πολιτισμού και Νέας Γενιάς Γιώργος Παπανδρέου για να ανοίξουν οι πύλες και να μην επεκταθούν τα επεισόδια.



Τρεις δεκαετίες μετά το ροκ/πανκ είναι ένα κανονικό εμπόρευμα, το ΠΑΣΟΚ που το νομιμοποίησε διαλύεται, η δεξιά επιστρέφει στις φασιστικές ηθικές της παραδόσεις και οι από κάτω ελπίζουν στην αλλαγή που θα φέρει ο ΣΥΡΙΖΑ πλέον. Τρεις δεκαετίες μετά καταδικάζονται 25 χρόνια φυλακή αναρχοκομμουνιστές όπως ο Τάσος Θεοφίλου με ενοχοποιητικό στοιχείο ότι έχουν αιρετικές απόψεις, γράφουν περίεργα διηγήματα, δεν γλείψαν κάποιο αφεντικό, δεν έχουν πάει στρατό.